Gdy sięgałam po książkę Davy Sobel “Pierwiastki Marii Skłodowskiej-Curie: Jak blask radu oświetlił drogę kobietom w świecie nauki”, myślałam, że historię Marii Skłodowskiej-Curie znam całkiem dobrze. Odkrycia polonu i radu, mąż Pierre Curie, laboratorium, Paryż – to przecież jedna z najbardziej znanych biografii człowieka nauki na świecie. Mimo wszystko Dava Sobel znalazła sposób, żeby przybliżyć historię polskiej noblistki z nieco innej strony.
Książka skupia się na dość szczegółowej i inspirującej biografii Marii Skłodowskiej-Curie. Towarzyszymy Marii od młodości, którą poświęcała między innymi na naukę, poprzez trud emigracji i studiów w Paryżu, przez małżeństwo z Pierrem Curie, z którym założyła laboratorium i wykonała ogrom pracy, by odkryć nowe pierwiastki, przez zostanie lauretką Nagrody Nobla, wczesne wdowieństwo po profesurę na uniwersytecie i dalsze prace nad promieniotwórczością w laboratorium.
Następnie razem z nią przeżywamy założenie Instytutu Radowego, publikację kolejnych prac naukowych, godzenie wychowania dwóch córek z pracą naukową, co w jej czasach było rzadkością, a w jej przypadku – wręcz ewenementem. Czytamy również o jej kontaktach ze światem nauki zdominowanym ówczas przez mężczyzn, współpracy z Debirene’m, Becquerelem, Rutherfordem, Einsteinem, niesprawiedliwościach ze strony Akademii Nauk i uczestnictwie w Kongresach Solvaya, a także o sławie, która Marię wciąż peszyła.
Co jednak odróżnia tę opowieść od innych biografii? Otóż autorka, skupiając się na historii Madame Curie, nie zapomina i daje głos kobietom-badaczkom, które ze Skłodowską współpracowały, będąc jej podopiecznymi w Laboratorium Curie. Poznajemy zatem młode dziewczyny, m.in. Kanadyjkę Harriet Brooks, farmaceutkę i chemiczkę Ellen Gleditsch z Norwegii, Lucie Blanquies i Jadwigę Szmidt – studentki fizyki Madame Curie i May Sybil Leslie z Anglii. Młode badaczki pod okiem noblistki miały okazję badać rozwijającą się wówczas promieniotwórczość, a dzięki Curie dostały niezwykłą szansę na rozwój. W książce Sobel ich losy oraz kariera naukowa zostały zręcznie wplecione w historię Marii Skłodowskiej.
Autorka nie odżegnuje się też od wątków prywatnego życia Madame Curie, dzięki czemu dowiadujemy się wiele o jej życiu rodzinnym, małżeństwie z ukochanym Pierrem, historii jej córek, relacji z siostrą Bronisławą Dłuską (o której pisaliśmy tutaj), a nawet o skandalicznym romansie z żonatym fizykiem Paulem Langevinem. Dzięki temu otrzymujemy wielowymiarowy, ludzki i absolutnie nie suchy portret kobiety, która jako pierwsza na świecie nie tylko została profesorem na Sorbonie, ale też otrzymała Nagrodę Nobla (i była pierwszą osobą, która została wyróżniona dwukrotnie).
Książka jest napisana dość przystępnym językiem, który łączy popularnonaukowość z prozą literacką. Niejednokrotnie ilość szczegółów i osób przewijających się przez historię Marii jest wielka; niektórych czytelników może ten fakt zniechęcić. Jednak pomimo wielości szczegółów, osoba zainteresowana historią noblistki będzie w stanie wyciągnąć wiele niezwykłych historii. Na pewno nie jest to książka dla osób szukających bardzo technicznego omówienia chemii i fizyki promieniotwórczości. Pozycja jest opatrzona zdjęciami a także imponującą ilością przydatnych dodatków takich jak: uwagi, spis specjalistów od radioaktywności, słowniczek użytych w książce terminów fizycznych, układ okresowy pierwiastków, szeregi rozpadu promieniotwórczego, źródła cytatów i bibliografia. Widać więc, że publikacja została bardzo solidnie opracowana, na plus jest także redakcja naukowa prof. dr hab. T. Pospiesznego z Wydziału Chemii na UAM.
Podsumowując, to barwna i literacka biografia Marii Skłodowskiej-Curie oraz jej pracy, która wpływała na naukową karierę wielu innych kobiet. Pozycję doceni każdy, kto interesuje się wkładem kobiet w świat nauki oraz biografiami, które dzięki dość przystępnej narracji, popularyzują naukę w ciekawy i niebanalny sposób.
Dziękujemy wydawnictwu Helion za udostępnienie egzemplarza do recenzji.
Jeśli zainteresowała Cię książka i chcesz ją kupić, skorzystaj z oferty poniżej, a wesprzesz naszego bloga:
Zainteresowało Cię to, co czytasz? Chcesz wiedzieć więcej? Śledź nas na Facebooku, i – pozwól, że wyjaśnię!