Sputnik na tle rozgwieżdżonego nieba. Na dole Ziemia.

Wyścig kosmiczny cz. 2. Sputnik

Czas czytania w minutach: 6 Poprzedni odcinek o wyścigu kosmicznym zakończyliśmy, gdy Rosjanie wysłali w kosmos pierwszego sztucznego satelitę o nazwie Sputnik I. Dziś pora wyjaśnić, jaka dokładniej prowadziła do tego droga, i co było dalej. Inspiracje niemieckie Pisałem ostatnio o tym, jak Siergiej Korolov kopiował niemiecką rakietę V2. Efekt tej podróbki ochrzczono mianem R1. Była to jednostopniowa rakieta, zdolna […]

Czytaj więcej

Napis #naukowcy polscy, w tle ręka w rękawiczce trzymająca probówkę

Najsłynniejszy polski naukowiec?

Czas czytania w minutach: 5 Jest pewna grupa polskich nazwisk znanych na całym świecie: Lewandowski, Kościuszko, Curie-Skłodowska… Znacie te wszystkie nazwiska, prawda? Myślę jednak, że część z Was będzie zaskoczona, dowiadując się, że jednym z najbardziej znanych, a na pewno najczęściej cytowanym polskim naukowcem był Jan Czochralski. A kim był i jaki wynalazek przyniósł mu sławę? Czytajcie dalej! Chemia ponad […]

Czytaj więcej

Wyścig kosmiczny

Kosmiczny wyścig – cz. I

Czas czytania w minutach: 6 Wiecie już, jak działają rakiety, co trzeba zrobić, żeby w ogóle gdzieś nią polecieć, oraz jak wrócić do domu. Teraz chciałbym opowiedzieć Wam o jednym z najbardziej fascynujących od strony naukowej i technicznej aspektów Zimnej Wojny – wyścigu kosmicznym. Jednak nasza opowieść zaczyna się przed Zimną Wojną, a nawet przed Drugą Wojną Światową. Bo choć […]

Czytaj więcej

Afantazja. Mężczyzna w bluzie z kapturem i okularami przeciwsłonecznymi w charakterystyczny sposób wydyma usta.

A fantazja, afantazja jest od tego…

Czas czytania w minutach: 6 Już sporo czasu minęło odkąd czytałem książkę “Pan raczy żartować, panie Feynman”. Zawierała pewien szczegół, który mocno zwrócił moją uwagę. Był to opis eksperymentu, który jasno pokazywał, czy ktoś, odliczając w myślach, robi to – z braku lepszych słów – wizualnie, czy też werbalnie. Było to dla mnie o tyle interesujące, że wtedy po raz […]

Czytaj więcej

Oncoskanner na białym tle.

OncoSkanner – trzecie oko chirurga

Czas czytania w minutach: 7 Być może mieliście okazję przeczytać niedawny artykuł w Gazecie Wyborczej na temat urządzenia o nazwie OncoSkanner. To dzieło badaczy związanych z Wydziałem Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. Miałem możliwość porozmawiać o tym niesamowitym urządzeniu z głównym badaczem, prof. Kazimierzem Orzechowskim. Dwa milimetry zdrowia Zacznijmy jednak od prostego wyjaśnienia – co to w ogóle jest ten OncoSkanner? Otóż […]

Czytaj więcej

Nić DNA na czarnym tle.

Wszyscy jesteśmy mutantami

Czas czytania w minutach: 6 Wiecie już, jak działa DNA i jak jest namnażane – tak w warunkach laboratoryjnych, jak i w żywych komórkach. Dowiedzieliście się też, jak możemy odczytać sekwencję DNA. Wiecie więc, skąd wiemy, że jesteśmy mutantami. Ale dlaczego nimi jesteśmy i jak się to objawia? Jak działają mutacje? I kiedy wreszcie będziemy ratować świat jak X-meni? Skąd […]

Czytaj więcej

Grzyb bomby jądrowej (wodorowej).

Fuzja jądrowa. O bombie wodorowej i nie tylko

Czas czytania w minutach: 6 Przywołałem już kilkakrotnie temat fuzji jądrowej, ale jak dotąd nie było za bardzo okazji, by go zgłębić. Jednak skoro wiecie już, jak działa promieniotwórczość, jak jądra różnych atomów potrafią się rozpaść, i jak można wykorzystać to zjawisko do produkcji energii – czas, żebym wyjaśnił, jak jądra różnych pierwiastków mogą się połączyć! Jak je połączyć? Jak? […]

Czytaj więcej

Nagłówek z napisem Pozwól, że wyjaśnię - #naukowe newsy

Czy antygwiazdy istnieją?

Czas czytania w minutach: 2 Granica Czy pamiętacie, jak w artykule o antymaterii pisałem, że raczej nigdzie w naszej okolicy nie ma większych skupisk tejże. Podawałem prosty argument: gdyby były, gdzieś musiałaby istnieć granica między materią a antymaterią. Na tej granicy obserwowalibyśmy anihilację, a co za tym idzie, emisję dużych ilości energii – a nic takiego nie widzimy. No cóż, […]

Czytaj więcej

Balony z helem.

What the hel? Szlachetny pierwiastek

Czas czytania w minutach: 7 Jeszcze do niedawna regularnie można było przeczytać artykuły na temat ogólnoświatowych braków helu, choć ostatnio, z powodu pandemii, problem się nieco zmniejszył. Ponieważ hel jest zasobem nieodnawialnym, można domniemywać, że za jakiś czas te artykuły wrócą. Ale o co w ogóle chodzi? Dlaczego to jest też Twój problem? I po co w ogóle naukowcom tyle […]

Czytaj więcej